Nieuws
Luistertips!
Nascholen via een podcast
Door naar een podcast te luisteren kun je thuis of onderweg kennis opdoen over allerlei onderwerpen. Wist je dat er ook podcast zijn speciaal voor zorgprofessionals? Hieronder een kleine selectie uit het aanbod.
Podcast ‘Wie begrijpt wie niet’
Een podcast specifiek gericht op ouderenpsychiatrie. Er komen ziektebeelden voorbij die kunnen voorkomen bij ouderen met een psychische kwetsbaarheid en ook krijgen we tips hoe om te gaan met ‘onbegrepen gedrag’. De podcast is een initiatief van het netwerk dementie en ouderenpsychiatrie Zaanstreek Waterland.
Je vindt de podcast hier.
Podcast ‘Pillen en Praten’
In deze podcast vertellen ouderenpsychiater Sisco van Veen en ouderenpsychiater Angela Carlier iedere aflevering iets over een onderwerp uit de Psyfar, een nascholingstijdschrift over psychofarmaca. De laatste aflevering ging o.a. over ADHD bij ouderen. Deze podcast wordt gemaakt door Psyfar.
Luister hem hier.
Podcast ‘AIOS op de sofa’
Een podcast voor jonge psychiaters en AIOS waarin allerlei onderwerpen aan bod komen over de opleiding tot psychiater, ons vak en al het moois en lelijks dat daarbij komt kijken. In aflevering 4 van seizoen 2 horen we ouderenpsychiater Saskia van Liempt en AIOS Pauline Bos in gesprek over ouderenpsychiatrie.
Hier te beluisteren. Deze podcast wordt gemaakt door Boom Uitgevers.
Podcast ‘Psychiater op de cast’
In deze podcast gaan experts uit de geestelijke gezondheidszorg met elkaar in gesprek over actuele onderwerpen. Een breed scala aan onderwerpen is al voorbij gekomen zoals euthanasie bij psychisch lijden, psychedelica en het gebruik van artificial intelligence in de psychatrie. Deze podcast is mogelijk gemaakt door Van Der Hoef & Partners
Je luistert hem hier.
Nomineer nu voor de impactprijs 2026!
Ben jij of ken jij iemand die in het afgelopen jaar een impact heeft gehad op de ouderenpsychiatrie door actief te zijn in de media, kennis te delen, stigmatisering van ouderen tegen te gaan en/of zich in te zetten voor hoogwaardige geestelijke gezondheidszorg voor ouderen?
Dan maak jij of maakt diegene misschien wel kans op de impactprijs van €500,- !!
Vul in onderstaand formulier in wie je aandraagt en waarom en hoor tijdens het NVvP voorjaarscongres wie de prijs in ontvangst mag nemen!
Week van de Ouderenpsychiatrie
🧾 Uitreiking innovatieprijs 🧪
De winnaar van de eerste innovatieprijs van de afdeling Ouderenpsychiatrie is een bevlogen onderzoeksteam, met onder anderen Daphne Everaerd en Arnt Schellekens. Zij nemen de prijs in ontvangst.
Het team gaat onderzoek doen bij een veelvoorkomend maar tegelijk onderbelicht thema in de ouderenpsychiatrie, namelijk verslaving bij Ouderen.
Chronisch middelengebruik, waaronder opiaatgebruik, kan tot veel complicaties leiden bij ouderen en toch bespreken we het niet vaak. Hoe we het gesprek hierover kunnen aangaan is het doel van dit project. Wil je meer weten over dit project? Lees verder op https://ouderen-psychiatrie.nl/.
Doordat zij de patiënten nadrukkelijk betrekken bij de ontwikkeling en hiermee een waardevolle en praktische gesprekstool creëren voor alle ouderenpsychiaters, hebben wij besloten hen de prijs toe te kennen.
Wij hopen dat in de nabije toekomst er een mooie bruikbare gesprekstool komt die door professionals in de ouderen psychiatrie gebruikt kan worden.
STOP: gesprekSTool voor problematisch Opioïdgebruik in de ouderenPsychiatrie
Chronisch opioïdgebruik vormt een groeiend probleem onder ouderen. Langdurig opioïdgebruik wordt in Nederland afgeraden voor chronische, niet-kankergerelateerde pijn, vanwege verminderde effectiviteit door o.a. tolerantie en opioïde geïnduceerde hyperalgesie en risico’s zoals overmatige sedatie, een verhoogd valrisico, cognitieve achteruitgang, ademhalingsdepressie en overdosering. Psychiatrische comorbiditeit blijkt een belangrijke risicofactor voor langdurig gebruik van opioïden na een eerste voorschrift. Desondanks is er binnen de ouderenpsychiatrie nog weinig aandacht voor deze problematiek. Problematisch middelengebruik bij ouderen wordt vaak niet herkend of besproken, terwijl zij juist extra kwetsbaar zijn voor complicaties. Kennis en handvatten zijn nodig voor zowel zorgverleners als ouderen in het aangaan van het gesprek over opioïdgebruik en het nemen van gezamenlijke beslissingen over eventuele afbouw.
Het project beoogt de kennis en vaardigheden van behandelaren en patiënten in de ouderenpsychiatrie te vergroten met betrekking tot het signaleren, bespreken en behandelen van chronisch opioïdgebruik. Hierbij wordt specifiek aandacht besteed aan de unieke kenmerken en behoeften van deze doelgroep.
Het project start met diepte-interviews met ouderen en hun naasten die ervaring hebben met chronisch opioïdgebruik. Daarnaast wordt een focusgroep georganiseerd met psychiaters en verpleegkundig specialisten die werkzaam zijn in de ouderenpsychiatrie. Deze input, samen met wetenschappelijke literatuur, vormt de basis voor de eerste ontwerpconcepten van een gesprekstool. Deze praktische, visuele gesprekstool wordt in co-creatie met ouderen en experts binnen de verslavingszorg, ouderenzorg en ouderenpsychiatrie ontwikkeld en is bedoeld om op laagdrempelige wijze het gesprek over het gebruik en eventuele afbouw van opioïden te faciliteren. De tool focust op herkenning van problemen, bespreekbaarheid en het stimuleren van gezamenlijke besluitvorming. De tool wordt aangepast voor ouderen met cognitieve, visuele of auditieve beperkingen of een taalbarrière, en is eenvoudig en niet-stigmatiserend vormgegeven. Tijdens een gezamenlijke, begeleide sessie met een ontwerpstudio – gespecialiseerd in visuele communicatie in de zorg – worden de eerste prototypes ontworpen. De gesprekstool wordt getest in een kwalitatieve pilot in het Radboudumc bij ouderen met psychiatrische comorbiditeit en een stoornis in het gebruik van opioïden. De ervaringen van zowel patiënten als behandelaren worden verzameld en gebruikt om de tool verder te verbeteren. De definitieve gesprekstool zal bestaan uit een gesprekskaart, begeleid door een korte, tekstuele instructie voor behandelaren, gebaseerd op principes uit de motiverende gespreksvoering.
Na afronding van de pilot wordt het materiaal gepubliceerd en gedeeld met landelijke beroepsverenigingen zoals NVvP, Verenso en Verslavingskunde Nederland. Het wordt vervolgens digitaal en gratis beschikbaar gesteld, zodat het breed inzetbaar is in de praktijk van de ouderenpsychiatrie
Hoe communicatie de behandeling van oudere volwassenen met een stemmingsstoornis beïnvloedt
Tatum vd Laar, Almar Kok en Mardien Oudega (GGZ inGeest en Amsterdam UMC) onderzochten de invloed van communicatie tussen behandelaar en patiënt op de behandeling van oudere volwassenen met een stemmingsstoornis. Goede communicatie kan namelijk de therapietrouw en de behandelresultaten verbeteren.
Wat is er onderzocht?
Onderzoekers hielden focusgroepen met 19 patiënten van 60 jaar of ouder. De deelnemers deelden hun ervaringen en behoeften op het gebied van communicatie in de behandelkamer. De resultaten zijn opgedeeld in vier belangrijke thema’s:
- Vertrouwen is cruciaal: Patiënten vinden een vertrouwensband met hun behandelaar heel belangrijk. Ze willen zich gezien en begrepen voelen.
- Actieve communicatie: Patiënten waarderen het als hun behandelaar actief en voorbereid is. Dit betekent dat de behandelaar goed luistert naar verbale en non-verbale signalen.
- Omgaan met stigma: Veel patiënten ervaren een stigma rondom hun aandoening. Ze vinden het prettig als behandelaars dit erkennen en de diagnose op een gevoelige manier bespreken.
- Betrokkenheid en informatie: Patiënten voelen zich beter als ze goed geïnformeerd zijn en betrokken worden bij hun behandeling. Dit geeft hen een gevoel van controle en vermindert angst.
Belangrijkste conclusie
De studie laat zien dat communicatie in de behandelkamer een complex proces is dat per patiënt verschilt. Behandelaars moeten daarom extra aandacht besteden aan de individuele behoeften van hun patiënten en hun aanpak hierop aanpassen. Een persoonlijke en patiëntgerichte benadering is essentieel voor een succesvolle behandeling.
Bron: Thesis Tatum vd Laar.